Öncelikle tam karşılığından emin olmamakla beraber bu yazımda "derivatives securities" terimini açıklamaya çalışıcam.. (istek üzerine )
Bu terimin Türkçe karşılığı bana göre türev araçlar/ürünler olması büyük ihtimal. Çünkü bu konuda gerçekten bir terminoloji sıkıntısı var sanırım :) internette araştırırken bu konuyla ilgili bir tezle bile karşılaştım .. Normalde "derivative products" olarak duymuştum ama "derivatives securities" diye ilk defa duyuyorum bende .. derivative products ; türev ürünlerin karşılığıdır.. secutiries in menkul değer anlamı göz önünde bulundurulursa hemen hemen aynı terim olduğu kanısına varıyorum.. Hem "derivative" kelimesi vadeli işlemleri de tanımladığından, vadeli menkul kıymetler olarak tanımlayacağım :)
Ayrıca, TCMB Kanunun 4651 sayılı Kanunla degiştirilmeden önceki 53/b maddesi “vadeli işlem” terimini forward ve swap sözleşmelerini ifade eder şekilde kullanıyordu. 4651 sayılı Yasa ile 53. madde yeniden düzenlenmiş; maddede geçen “vadeli işlem” terimi terk edilerek ve “türev ürün” terimi kullanılmıştır . (bakınız : kaynak )
O zaman ben bu karmaşık terimin üzerine türev araçların ne olduğundan da biraz bahsedicem..
Öncelikle belirtmek isterim ki bu konu , yani türev araçlar konusu spk sınavının da bir konusunu oluşturmaktadır.
Bu vadeli piyasa araçları şunlardır ;
* vadeli işlem sözleşmesi (futures )
* forward sözleşmesi
* opsiyon sözleşmesi
* swap sözleşmesi
Futures sözleşmesi ; Belli miktar ve nitelikteki bir malın veya bir mali aracın gelecekteki önceden belirlenmiş bir fiyat üzerinden teslimini hükme bağlayan ve aynı zamanda alıcı ve satıcıya hak ve yükümlülük getiren bir sözleşmedir. Organize piyasalarda işlem görür. Sözleşmenin asli unsurları standardize edilmiştir.. Sözleşmenin fiyatı , anlaşmanın yapıldığı tarihde bellidir. Alıcı ve satıcı takas merkezine teminat yatırır. Ve takas merkezine karşı sorumlu olurlar.
Forward sözleşmesi ; Sözleşmenin taraflarından birine sözleşmeye konu olan belirli miktardaki varlığı sözleşmede belirlenen gelecekteki belirli bir tarihte ve belirli bir fiyattan satın alma ve diğer tarafa da satma mecburiyeti yükleyen bir anlaşma olarak tanımlanmaktadır. Konu olan varlık; mal , para, döviz , ve faiz oranı olabilir. organize olan bir piyasası yoktur.
Opsiyon sözleşmesi ; Satın alan tarafa , herhangi bir ürünün fiyatını bugünden sabitlenmek koşuluyla, ileri bir tarihte satın alma veya satma hakkını veren bir anlaşmadır.
Swap ; İki taraf arasında yapılan bir anlaşmaya göre gelecekte belirli bir tarihte ele alınan varlığın nakit akımlarının değiştirilmesine yönelik özel bir sözleşmedir. Değişime konu olan varlıklarla ilgili; faiz , anapara veya hem anapara hem de faiz ödemeleri olabilir.
Bir yanlışım varsa affola
Bu terimin Türkçe karşılığı bana göre türev araçlar/ürünler olması büyük ihtimal. Çünkü bu konuda gerçekten bir terminoloji sıkıntısı var sanırım :) internette araştırırken bu konuyla ilgili bir tezle bile karşılaştım .. Normalde "derivative products" olarak duymuştum ama "derivatives securities" diye ilk defa duyuyorum bende .. derivative products ; türev ürünlerin karşılığıdır.. secutiries in menkul değer anlamı göz önünde bulundurulursa hemen hemen aynı terim olduğu kanısına varıyorum.. Hem "derivative" kelimesi vadeli işlemleri de tanımladığından, vadeli menkul kıymetler olarak tanımlayacağım :)
Ayrıca, TCMB Kanunun 4651 sayılı Kanunla degiştirilmeden önceki 53/b maddesi “vadeli işlem” terimini forward ve swap sözleşmelerini ifade eder şekilde kullanıyordu. 4651 sayılı Yasa ile 53. madde yeniden düzenlenmiş; maddede geçen “vadeli işlem” terimi terk edilerek ve “türev ürün” terimi kullanılmıştır . (bakınız : kaynak )
***
O zaman ben bu karmaşık terimin üzerine türev araçların ne olduğundan da biraz bahsedicem..
Öncelikle belirtmek isterim ki bu konu , yani türev araçlar konusu spk sınavının da bir konusunu oluşturmaktadır.
Bu vadeli piyasa araçları şunlardır ;
* vadeli işlem sözleşmesi (futures )
* forward sözleşmesi
* opsiyon sözleşmesi
* swap sözleşmesi
Futures sözleşmesi ; Belli miktar ve nitelikteki bir malın veya bir mali aracın gelecekteki önceden belirlenmiş bir fiyat üzerinden teslimini hükme bağlayan ve aynı zamanda alıcı ve satıcıya hak ve yükümlülük getiren bir sözleşmedir. Organize piyasalarda işlem görür. Sözleşmenin asli unsurları standardize edilmiştir.. Sözleşmenin fiyatı , anlaşmanın yapıldığı tarihde bellidir. Alıcı ve satıcı takas merkezine teminat yatırır. Ve takas merkezine karşı sorumlu olurlar.
Forward sözleşmesi ; Sözleşmenin taraflarından birine sözleşmeye konu olan belirli miktardaki varlığı sözleşmede belirlenen gelecekteki belirli bir tarihte ve belirli bir fiyattan satın alma ve diğer tarafa da satma mecburiyeti yükleyen bir anlaşma olarak tanımlanmaktadır. Konu olan varlık; mal , para, döviz , ve faiz oranı olabilir. organize olan bir piyasası yoktur.
Opsiyon sözleşmesi ; Satın alan tarafa , herhangi bir ürünün fiyatını bugünden sabitlenmek koşuluyla, ileri bir tarihte satın alma veya satma hakkını veren bir anlaşmadır.
Swap ; İki taraf arasında yapılan bir anlaşmaya göre gelecekte belirli bir tarihte ele alınan varlığın nakit akımlarının değiştirilmesine yönelik özel bir sözleşmedir. Değişime konu olan varlıklarla ilgili; faiz , anapara veya hem anapara hem de faiz ödemeleri olabilir.
***
Bir yanlışım varsa affola
.. Son birkaç konuyu da örnek soru üzerinden gidelim istedim..
teminat türleri ve bunların değerleme ve katsayıları olucaktı 
